Laatste strippenkaarten rollen van de pers

Bij SDA Print+Media in Amsterdam rolden maandag 6 juni de laatste nationale strippenkaarten van de pers. Vanaf de invoering van het vervoersbewijs op 8 mei 1980, heeft SDA Print+Media, voorheen ook bekend als Stadsdrukkerij Amsterdam, de strippenkaarten gedrukt. Jaarlijks rolden ruim 50 miljoen strippenkaarten van de Amsterdamse drukpersen!

Introductie strippenkaart

De strippenkaart werd ingevoerd door het Kabinet Van Agt. Minister Danny Tuijnman en staatssecretaris Neelie Kroes-Smit waren daar in 1980 verantwoordelijk voor. Voor die tijd had ieder vervoersbedrijf haar eigen vervoerskaartjes. Deze bedrijven, en soms gemeenten, bepaalden ook zelf de tarieven.

In de jaren 70 bleek echter dat deze vervoersbedrijven niet rendabel opereerden. Het Rijk nam de tekorten van de bedrijven over en eiste het zeggenschap over de tarieven. Geleidelijk introduceerde de overheid nieuwe strippenkaarten. Eind jaren 70 werd de Nationale 4-rittenkaart ingevoerd en op 8 mei 1980 konden reizigers gebruik maken van de bekende 15-strippenkaart. Niet veel later, op 1 oktober 1980, werd de strippenkaart landelijk ingevoerd. Deze kaarten waren te koop bij ruim 5.000 verkooppunten door heel Nederland en uiteraard in de bus en tram.

Voor het gebruik van de strippenkaart werd Nederland verdeeld in zones. Het aantal afgestempelde strippen, inclusief één basisstrip, bepaalde het gebied waarin de reiziger mocht reizen en de maximale reistijd. Om te bepalen door hoeveel zones men moest reizen, hing er in de meeste haltes een kaart waarop dit te zien was.

Ervaringsdeskundigen

Voor de productie van de miljoenen strippenkaarten, schakelde de overheid de hulp in van SDA Print+Media, een ervaren partner in het produceren van vervoersbewijzen en waardepapieren. Al vanaf 1904 werden vervoersbewijzen gedrukt voor o.a. de Amsterdamse Trammaatschappij.

De eerste Nationale strippenkaarten die van de pers afrolden waren egaal lichtblauw en bleken fraudegevoelig. In de loop der jaren zijn daardoor steeds meer veiligheidsaspecten toegevoegd, wat ook betekende dat er hogere eisen werden gesteld aan de druktechnieken bij SDA.

Over de hele lengte van de strippenkaart werd een afbeelding zichtbaar en er kwam een hologramachtige strip aan de bovenzijde van het papier. De contouren van de strip werden rond gemaakt en de vulling van de strip kreeg een trapsgewijs kleurverloop. Voor het blote oog niet-leesbare teksten werden in de kaart opgenomen en de kaart werd geïmpregneerd met een vloeistof waar de stempelinkt mee reageert: deze inkt kleurt in enkele minuten van rood naar blauw.

In 31 jaar tijd heeft SDA print+media 1,5 miljard strippenkaarten geproduceerd. Was de 15-strippenkaart in 1980 nog te koop voor zes gulden.
Anno 2011 betaalt de reiziger daar € 7,70 voor.

Nu de strippenkaart bijna volledig is vervangen door de OV-chipkaart, komt er ook voor SDA Print+Media een einde aan een lange en bijzondere productie periode van de nationale strippenkaart.
SDA Print+Media kan deze waardekaarten produceren, vanwege haar  Security Management System certificaat. Een internationaal erkend keurmerk  met bijbehorende strikte veiligheidprocedures voor producenten van waardedrukwerk.

Verdwijnt de productie van vervoersbewijzen dan helemaal bij SDA Print+Media? Nee, internationaal levert SDA nog vele strippenkaartvarianten o.a. voor het openbaar vervoer in Oslo. En dat doet zij met net zoveel enthousiasme en deskundigheid als de 31 jaar waarmee SDA Print+Media de Nederlandse strippenkaarten produceerde!.